Agentschap Telecom luidt noodklok over verharding onder etherpiraten

Etherpiraten met illegale zenders zetten steeds zwaarder geschut in. Niet alleen zenden ze uit via veel krachtigere apparatuur, maar ook gebruiken ze steeds grovere methoden om uit handen te blijven van justitie. Het Agentschap Telecom (AT), belast met het opsporen van de ‘geheime zenders’, luidt hierover de noodklok in het binnenkort te verschijnen jaarverslag.

door Jan Colijn


“We signaleren de afgelopen jaren een trend”, zegt woordvoerder Frans van Bergen. “Er is duidelijk sprake van een verharding. In twee opzichten. Er wordt met zenders met steeds meer vermogen uitgezonden, maar ook als het gaat om intimidatie van onze inspecteurs. Bedreigingen en zelfs ook fysiek geweld.”


Duidelijke tendens
Cijfers zegt het AT niet te hebben. “Maar we zien deze tendens wel degelijk.” In de ‘Staat van de Ether’, zoals het jaarverslag heet, wordt hier in maart aandacht aan besteed. Daarbij wijst de zegsman onder meer naar een incident in Westerhaar, waar het oprollen van een geheime zender volledig uit de hand liep.


Torenhoge boetes
Omdat sinds medio 2010 bestuurlijke boetes - die in de vele tienduizenden euro’s kunnen lopen - kunnen worden opgelegd, haakten veel etherpiraten af. Er is echter een harde kern overgebleven. En die maakt het het AT steeds lastiger. Enerzijds door onbemande stations in te zetten. Maar ook door daarbij op steeds innovatievere manier te werk te gaan.

De uitzendmasten worden in hoogspanningsmasten of bomen gehangen, in hermetisch afgesloten containers in natuurgebieden neergezet of worden gebarricadeerd met een vat olie of zelfs asbestplaten. Daardoor kost het ontmantelen van deze stations kapitalen.


Kostenverslindende operaties
“Zie maar eens zo’n zeecontainer open te krijgen”, zegt een Twentse etherpiraat. “Hydraulische sloten, containers die in containers worden gezet. Dat opruimen moet dan onder toezicht van de Arbeidsinspectie en dan moeten er peperdure gespecialiseerde bedrijven worden ingeschakeld om bijvoorbeeld asbest af te voeren. Het is heel simpel: het AT heeft een beperkt budget en met een paar van die dure ontmantelingsoperaties ben je er dan al snel doorheen.”

Grondeigenaar
Bij eerdere incidenten deed zich de discussie voor wie dan zou opdraaien voor de kosten. In de zaak rond de asbestdump in Haaksbergen vreesde de nietsvermoedende eigenaar van een braakliggend perceel hiervoor op te draaien. "Maar daarom zetten we die containers nu meestal gewoon op het terrein van Staatsbosbeer. De overheid dus", aldus de etherpiraaat.


'Moord zonder lijk'

Bovendien is er volgens deze piraat vandaag de dag bijna geen geheime zender nog te vinden die niet onbemand uitzendt. “Je gaat ergens met je apparatuur zitten en zet de mast ergens anders neer. En laat het AT dan maar eens juridisch aantonen dat die mast kan worden gekoppeld aan een bepaald zendstation. Je moet het zien in de categorie ‘moord zonder lijk'. Ik ken aardig wat zendpiraten, maar er worden er steeds minder beboet.” Eerder al meldde het AT in het jaarverslag over 2016 dat er meer dan 100 strafrechtzaken waren, waarbij er inderdaad geen verdachte in beeld was.

Krachtigere apparatuur
Dat is volgens de etherpiraat ook de reden dat geheime zenders sinds enkele jaren weer durven te investeren in krachtigere apparatuur. “Een zender van 10 kilowatt is geen uitzondering meer.”

'Niet te vroeg rijk rekenen'

Woordvoerder Frans van Bergen bevestigt deze trend, maar waarschuwt dat de etherpiraten zich niet te vroeg rijk moeten rekenen: “Zoals alle organisaties hebben we inderdaad een bepaald budget. En als het om bewijs gaat, kan iedereen bedenken dat het eenvoudiger is wanneer je iemand op een zolderkamertje betrapt. Maar als het erop aankomt, weten we precies wie er achter de knoppen zitten."

'Weinig romantisch'

Van Bergen vindt dat de etherpiraterij vooral niet geromantiseerd moet worden: “Het heet niet voor niets illegaal: het is dus bij wet verboden. Veel mensen ondervinden hinder ervan. En als er bijvoorbeeld een vat olie in een natuurgebied verdwijnt, is dat uiteraard erg schadelijk. Het enige wat wij doen is daar namens gedupeerden op controleren. Dat is de kern van onze taak. En als er een gespecialiseerd iemand moet worden ingehuurd omdat er in een hoge mast moet worden geklommen, kost dat geld. En het is uiteindelijk de belastingbetaler die daarvoor opdraait.”

IMMATERIEEL CULTUREEL ERFGOED

De zogenoemde piratencultuur werd in september vorig jaar officieel uitgeroepen tot immaterieel cultureel erfgoed. Nadat in 1932 ‘De Almeloosche Zender’ de landelijke primeur had, volgden er vele honderden liefhebbers. Overijssel kent een rijke traditie als het gaat om etherpiraterij. Al veranderde het fenomeen van plaatjes draaien op zolder tot uitzenden via internet met hypermoderne, professionele apparatuur.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Stuur ons direct een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Haaksbergen westerhaar Nieuws
Deel dit artikel:

Reageren