Weblog: Kernkunstwerken, zo goed dat je ze telkens opnieuw wilt zien.

Vrijheid. Een goed thema voor een expositie. Maar deze gaat niet zozeer over letterlijke vrijheid, zoals zo vanzelfsprekend is als je in een land als Nederland woont. Meer nog gaat deze over de diepere laag van vrijheid. Over hoe je vrijheid voelt, vormgeeft.

Dat wat de afgelopen vijftig jaar in het werk van kunstenaars te zien is geweest. Wel ingezet wellicht doordat de dreiging van de koude oorlog verdween in 1968 en de Berlijnse muur viel, en er letterlijk vrijheid gecreëerd werd maar toch ontstonden ook nieuwe wereldconflicten die kunstenaars inspireerden het gevoel van VRIJHEID een vorm te geven in hun werk.

En ook dat, die vorm, hoort bij deze ‘andere’ vrijheid. Een vrijer gebruik van materialen, onderwerpen en fenomenen is de afgelopen vijftig jaar gezien. Alles wat beschikbaar is, is gebruikt. Niet in het minst doordat technische mogelijkheden een vlucht nam. In een ongekend tempo ten opzichte van de decennia en eeuwen ervoor.

Kernkunstwerken (Foto: RTV Oost)
Kernkunstwerken (Foto: RTV Oost)

En dat inspireerde auteur en kunstkenner Hans den Hartog Jager. Hij dook in zijn boeken, zijn hoofd en maakte een lijst van vijftig zogenoemde ‘kernkunstwerken’. Werken die je zeker al eens eerder gezien hebt, of gezien zou moeten hebben wat Hans betreft. ‘Kunstwerken die zo goed zijn, zo mooi, zo veelkantig, zo rijk, dat andere kunstenaars er telkens opnieuw naar verwijzen en het publiek ze telkens opnieuw wil zien – of dat heel graag zou moeten willen. De ijkpunten... van vijftig cruciale kunstwerken die zo diep in de recente Nederlandse geschiedenis zijn verankerd dat iedereen ze zou moeten kennen – dat heet ook wel een kunstgeschiedenis.’

 

Zo, ga er maar aanstaan. Hans den Hartog Jager neemt ons mee langs een aantal kunstwerken. Zoals die onweerstaanbare video van 10 minuten van Guido van der Werve. De man die onverstoorbaar op een bevroren zee voor een ijsbreker loopt. Met grote brokken ijs in zijn kielzog. ‘Everything is going to be allright’ (2007). Hoe verzin je het. Ralph Keuning vertelt over die laatste vijf decennia die zo anders zijn als de vijftig of vijfhonderd jaar ervoor. Daarbij is het boek dit keer een losstaand element van de tentoonstelling geworden. Een veel uitgebreider document over het werk van de kernkunstenaars. ‘De vijftig Nederlandse kernkunstwerken van 1968’ heet het.  

 

Toen ik deze week de Fundatie binnenstapte, met op de plek van het imposante werk van de Zwolse kunstenaar Ronald Westerhuis een nieuw imposant kunstwerk The Monument (2010-2015) van Atelier van Lieshout, waren ze nog volop bezig de laatste hand aan de expositie te leggen. Dat soort momenten hou ik van. Doordat je namelijk de expositie nog ziet ontstaan, krijg je een kijkje in de keuken. Ik zie ook wel dat een kunstwerk mooi op een wand hangt, maar wie beslist nou waar hij precíes komt te hangen... En waaróm? Ik geniet dus van gesprekjes tussen directeur Ralph Keuning en samensteller Hans den Hartog Jager die gaan over 5 centimeter meer naar links of rechts op een wand van 8 meter lang…

Kernkunstwerken (Foto: RTV Oost)
Kernkunstwerken (Foto: RTV Oost)

Ook geniet ik van het enthousiasme van Hans den Hartog Jager over het werk van kunstenaar, rapper, videomaker Erik van Lieshout: de ultragrappige witte Brabander die zo graag een rapper wilde zijn en daarom een ‘grill’ voor zijn tanden aanschafte en naar het Afrikaanse Accra vertrok om uiteindelijk een totaal andere video over rap te maken dan hij van plan was…

 

Kijk maar: dit weekend in OverUITdeKunst op TV Oost, zondag om 11.35, 12.35, 17.20, 18.20 en 19.20 uur.

Inga Tjapkes

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Stuur ons direct een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
OverUIT de Kunst Cultuur Weblogs Nieuwsbrief
Deel dit artikel: