De boeren van Vereniging Het Heideveld uit Steenwijkerwold zijn na 200 jaar nog even trots

Een groep trotse boeren uit Steenwijkerwold stond 200 jaar geleden op tegen generaal Johannes van den Bosch, die hun heidevelden wilde annexeren voor zijn armenkolonie in Willemsoord.  De boeren richtten samen de vereniging Het Heideveld op om hun historische grond te behouden en zelf te ontginnen. En met succes, de grond is nog steeds gezamenlijk eigendom.

De plannen van Johannes van de Bosch waren nobel. Arme mensen uit de steden zouden een nieuw leven beginnen in de Koloniën. Ze zouden het land ontginnen en de kost verdienen met landbouw. Maar het uitgestrekte heideveld boven Steenwijk dat hij op het oog had werd al eeuwen gebruikt door de boeren uit de streek.

Trotse boeren

De trotse boeren waren niet van plan hun land op te geven. Ze richtten de vereniging Het Heideveld op met als doel het land te behouden en zelf te ontginnen. Inmiddels is er geen heide meer, al het land is ontgonnen, maar de boeren uit Steenwijkerwold zijn nog altijd samen eigenaar.

Voorzitter Thijs van van Veen is trots op wat de vereniging in al die jaren heeft neergezet: "Als het was doorgegaan en Johannes van den Bosch de grond had gekregen dan was dat ten koste gegaan van de lokale bevolking. Ook hier was veel armoede, en dan zou je daar een probleem oplossen maar hier wat verliezen. De boeren hadden dat toen goed in de gaten". 

Armoedebestrijding

De boeren van Het Heideveld zagen weinig in de hoogdravende ideeën van de Kolonien, maar hun betekenis in de bestrijding van armoede was minstens zo groot. De heide werd ontgonnen door arme mensen en voor een bescheiden prijs kon de grond worden gepacht.

Ook de wegen in het gebied werden aangelegd en onderhouden door Het Heideveld, en ook daarmee verdienden tientallen armen toch hun brood. Zelfs mensen die werden weggestuurd uit de Kolonie bleven in de buurt hangen en vonden werk dankzij Het Heideveld.

Algemeen nut

Nog steeds speelt Het Heideveld een grote rol in de voormalige gemeente Steenwijkerwold. De club bezit 360 hectare grond ten noorden van Steenwijk aan beide zijden van de A32. Zo'n 250 hectare wordt voor een schappelijke prijs verpacht, de rest bestaat uit bossen, houtwallen en vennen.

De opbrengst van de pacht en de houtverkoop moet nog altijd ten goede komen aan "het algemeen nut". De ijsbaan en het zwembad danken hun bestaan aan Het Heideveld, de Joodse begraafplaats wordt onderhouden en ook kerken, scholen, dorpshuizen en verenigingen kunnen op steun rekenen.

Standbeeld en boek

Het Heideveld is bij het grote publiek onbekend. De vereniging doet zijn werk doorgaans in stilte. Maar nu met het 200-jarig bestaan treedt het bestuur trots in de publiciteit. Midden in het gebied is een standbeeld onthuld van "de trotse boer".

standbeeld van Trotse Boer (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)
Fotograaf: RTV Oost Jolande Verheij
standbeeld de Trotse Boer van Frits Stoop
Ook verscheen er een boek over de geschiedenis van Het Heideveld. Historicus Martin van der Linde schreef het boek. Hij is onder de indruk van het werk van de boeren in het gebied: "Die trots waardoor ze de strijd aandurfden met Johannes van de Bosch die zie je nu nog steeds terug, ze voelen zich echt verantwoordelijk voor hun gebied en zorgen dat iedereen ervan profiteert".
Toegankelijk
Om te laten zien hoe mooi het oude landschap is wil Het Heideveld de gezamenlijke gronden zoveel mogelijk openstellen voor publiek. Ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan zijn er in samenwerking met de Historische Vereniging Tuk nieuwe wandel- en fietsroutes uitgezet door het gebied en zijn er informatieborden geplaatst.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Deel dit artikel: