De provincie Overijssel beloofde veel nieuwe banen, maar is dat ook gelukt?

Overijssel Werkt is het motto van de huidige coalitie op het provinciehuis in Zwolle. CDA, VVD, D66 en ChristenUnie wilden samen na de verkiezingen in 2015 veel nieuwe banen creëren.  Hoeveel werkloze inwoners van Overijssel hebben ze daadwerkelijk aan een baan geholpen?

We blikken terug met Eddy van Hijum. Gedeputeerde Economie en Financiën. Hij was vier jaar geleden aan zet om de ambitie waar te maken. Wel een andere tijd dan nu, want economisch ging het allemaal nog veel moeizamer.

  

“Een hele hoge werkloosheid. Acht procent hadden we bijna in Overijssel. In de Twentse steden zelfs ver boven de tien procent. Veel mensen dus zonder een baan en dat was op dat moment politiek ook het grootste vraagstuk.” De coalitiepartijen besloten daarom een relatief fors bedrag te investeren om de werkloosheid aan te pakken: 108 miljoen euro. 

Stages bij het MKB


Van Hijum begon zijn klus daarom vier jaar geleden met een aantal stages bij kleine en middelgrote bedrijven. Via de stages wilde de gedeputeerde Economie erachter komen tegen welke problemen het MKB aanliep en hoe de provincie deze bedrijven een handje kon helpen. “Als je de MKB-bedrijven kan verleiden om allemaal één extra personeelslid in dienst te nemen, dan zou de werkloosheid acuut zijn opgelost.”

Onderzoeksbureau

Duizenden Overijsselse kleine en middelgrote bedrijven hebben dus volgens Van Hijum financiële steun gekregen van de provincie, maar hoeveel banen heeft dit concreet opgeleverd? Een kleine twee jaar geleden heeft de provincie onderzoeksbureau Decisio gevraagd hier antwoord op te geven. 

Economische impact van het coalitieakkoord Overijssel (Foto: Decisio)
Economische impact van het coalitieakkoord Overijssel (Foto: Decisio)
Fotograaf: Decisio
Economische impact van het coalitieakkoord Overijssel: financiële middelen

De onderzoekers keken bij hun analyse verder dan de opbrengst van de extra investering van 108 miljoen. Ze bestudeerden de totale investering van de provincie en co-financiers in de Overijsselse samenleving. In vier jaar tijd heb je het dan over een bedrag van ongeveer 2 miljard euro. Die investering levert volgens de onderzoekers 22.700 banen op.

Economische impact van het coalitieakkoord Overijssel (Foto: Decisio)
Economische impact van het coalitieakkoord Overijssel (Foto: Decisio)
Fotograaf: Decisio
Economische impact van het coalitieakkoord Overijssel: effect in banen

Bouw en zakelijke dienstverlening

Welke mensen profiteren hiervan? Ook daar geven de onderzoekers een antwoord op. Een kwart van de banen (24%) van de banen zijn voor lager opgeleide mensen, 43 procent voor middelbaar opgeleiden en bijna een derde (31%) voor hoogopgeleiden. Dan nog wat getalletjes. De helft van de banen komt terecht bij bedrijven tot vijftig werknemers, de overige banen bij grotere bedrijven. Om wat voor bedrijven gaat het dan? De meeste banen worden gerealiseerd in de bouw en in de zakelijke dienstverlening.

Tijdelijk werk

De gedeputeerde Economie maakt zelf ook al duidelijk een kanttekening bij de realisatie van de 22.700 banen. Deze banen zijn vooral tijdelijk van aard. Zo gaat het om grote projecten die de overheid heeft opgezet om West-Overijssel beter te beschermen tegen hoog water. Een voorbeeld is het project Reevediep bij Kampen, waarbij de rivier de IJssel een kilometerslange aftakking krijgt; een project van ruim 370 miljoen euro. Het project is alleen over anderhalve maand klaar en dan moeten de honderden mensen die bij het project betrokken zijn geweest weer op zoek naar ander werk. Van Hijum heeft dan ook nog liever dat mensen vast werk vinden bij een bedrijf, dan dat ze direct of indirect tijdelijk via een overheidsproject aan het werk worden geholpen.  

Een hele hoge werkloosheid. Acht procent hadden we bijna in Overijssel. In de Twentse steden zelfs ver boven de tien procent
Eddy van Hijum (gedeputeerde CDA)

Actuele cijfers

Er zijn ook nog andere cijfers beschikbaar, waar los van provinciale investeringen, gekeken is naar de daadwerkelijke ontwikkeling van de werkgelegenheid in Overijssel. Deze cijfers (werkgelegenheidsonderzoek Bedrijven en Instellingen Register Overijssel) werden begin deze maand openbaar. Daaruit blijkt dat sinds het aantreden van de huidige coalitie in 2015 het aantal banen met 32.400 is toegenomen, een groei van 5,8%. De meeste nieuwe banen (6.497) werden gerealiseerd bij winkeliers en toeleveranciers (groot- en detailhandel) en specifiek garagebedrijven (reparatie van auto’s). Bedrijven die spullen verhuren deden het slecht in Overijssel, daar verdwenen juist veel banen (941). 

Centraal Bureau voor de Statistiek

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is iets voorzichtiger, die komen op een groei van 29.000 banen in Overijssel. Als je deze regionale banengroei afzet tegen de landelijke cijfers, dan valt op dat Overijssel keurig meebeweegt met de nationale trend. Het roept de vraag op in hoeverre de inspanning van het huidige college er überhaupt iets toe deed? 

 

Technology Base Twente

Gedeputeerde Van Hijum is er zelf duidelijk van overtuigd dat de provincie een belangrijke bijdrage heeft geleverd om meer mensen in Overijssel aan het werk te helpen. Toch lukte het dit college niet om de banenmotor op het voormalige luchthaventerrein ‘Technology Base Twente’ bij Enschede goed aan de praat te krijgen. Juist in deze regio is de werkloosheid hoog na het vertrek tien jaar geleden van Defensie, waarbij 2.500 banen verloren gingen.

De hoop was om een grote speler naar het terrein te halen. Even leek het na de zomer goed te komen met de komst van batterijtycoon Lithium Werks, goed voor ruim 2.000 banen. Die droom is inmiddels als een zeepbel uit elkaar gespat. De fouten in het dossier kostte Van Hijum zelfs bijna zijn ‘kop als gedeputeerde’. 

Belofte waargemaakt?

 

Enkele weken voordat een nieuwe ploeg politici mag aantreden op het provinciehuis in Zwolle, zitten in Overijssel nog zo’n 45.000 mensen werkloos thuis. Inmiddels is het probleem niet dat er geen werk is, het probleem is vooral dat er geen geschikt werk is voor deze mensen met een uitkering. Overijssel Werkt was een mooie slogan, maar in hoeverre heeft de coalitie van CDA, VVD, D66 en ChristenUnie deze woorden ook waar gemaakt? 

 

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.