Joodse verhalenvertelster bewaart vierduizend mythologische verhalen in haar hoofd

Shonaleigh Cumbers is vermoedelijk de enige nog levende Drut'syla: verhalenvertelster en verhalenbewaarster in de Joodse traditie. In het weekend van 22 maart komt zij naar Zwolle om daar een begin te maken met het vertellen van de Menassah-cyclus.

De Menassah-cyclus is een serie van vierduizend mythologische verhalen die rond het jaar 1600 zijn ontstaan in de bossen rond Apeldoorn. De verhalen staan nergens op schrift. Cumbers vliegt de hele wereld over om de verhalen te delen, zodat ze niet verloren gaan.

Shonaleigh Cumbers (42) woonde tot haar zevende jaar in Oldenzaal. Ze werd vanaf haar vierde door haar grootmoeder Edit Marks, die de Tweede Wereldoorlog ternauwernood overleefde, onderwezen in het vertellen van de Menassah-verhalencyclus. Elke cyclus bevat honderden verhalen.

Deze traditie van het vertellen van duizenden traditionele verhalen ontstond in Nederland en werd eeuwenlang doorgegeven via generaties van joodse vrouwen. De traditie raakte bijna uitgestorven. Cumbers woont tegenwoordig in Groot-Brittannië.

Verhalen vertellen in de concentratiekampen

Shonaleighs grootmoeder werd geboren in Enschede en bracht de Tweede Wereldoorlog verhalenvertellend door in de concentratiekampen. "Ze geloofde heilig dat het de verhalen waren die haar leven hebben gered", vertelt Kitty Peetoom van de Verhalenboot.

Vanaf haar vierde jaar werkte Shonaleigh en haar oma dagelijks aan het leren vertellen en onthouden van de duizenden verhalen. Het was voor haar heel gewoon om ‘s avonds in slaap te vallen terwijl ze luisterde naar liederen en verhalen in het Engels, Jiddisch, Hebreeuws, Nederlands en Turks. Pas toen Shonaleigh al over de twintig was, realiseerde zij zich dat deze duizenden verhalen nooit werden verteld in de niet-joodse wereld.

Nergens op schrift

De verhalen worden verteld als een labyrint van met elkaar verweven en in elkaar overgaande sprookjesachtige vertellingen waarin soms dezelfde personages terugkomen; verhalen die hun actualiteit tot op de dag van vandaag hebben behouden. Samen met haar echtgenoot Simon Heywood, professor in de vertelkunst in Engeland, werkt Shonaleigh Cumbers aan haar levenstaak: het opnemen van alle verhalencycli zodat ze niet verloren gaan mocht zij er op een dag niet meer zijn.

In Nieuw-Zeeland, Engeland, Canada en Amerika reizen honderden liefhebbers van de verteltraditie en van verhalen naar de Teller, Tales and Tradition-weekenden, om zo de complete cyclus te kunnen beluisteren. Dat is nu ook in Zwolle mogelijk.

De Verhalenboot

In vier jaar tijd, bij het wisselen van de seizoenen, programmeert Productiehuis De Verhalenboot in Zwolle de weekenden van Teller, Tales and Tradition, om zo de complete Menassah cyclus aan het Nederlandse publiek aan te bieden. De voertaal is Engels. Het eerste weekend is van 22 tot 24 maart, plus een losse avondvoorstelling op zaterdag 23 maart. Locatie: Statenzaal Zwolle. Meer info: www.deverhalenboot.nl/verteltraditie

zondag 10 maart in Hoogtij

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
verhalen traditie Cultuur Hiernumaals Zwolle Nieuws
Deel dit artikel: