IJsseldelta is trots op historie van de hooilanden: "Hooi was de benzine van vroeger eeuwen"

Hooi, ofwel gedroogd gras. Het klinkt nogal eenvoudig, toch is hooi eeuwenlang van grote economische betekenis geweest in de IJsseldelta. De vruchtbare grond leverde hooi van de beste kwaliteit, en het was gewild tot ver over de landsgrenzen.

Die geschiedenis van het hooi in de IJsseldelta is nu voor het eerst uitgebreid onderzocht en vastgelegd in een boek en in een tentoonstelling. De expositie in de Veldschuur bij Hasselt geeft met honderden foto's, gebruiksvoorwerpen en verhalen een compleet beeld van de bijzondere hooicultuur.

Hooien gebeurde met de hele familie (Foto: archief Hooidelta)
Hooien gebeurde met de hele familie (Foto: archief Hooidelta)


Onbekend

Over de geschiedenis en het belang van het hooi in de regio is nog weinig geschreven. Ook voor Adriaan Velsink, samensteller van de tentoonstelling, ging een wereld open toen hij zich in het hooi ging verdiepen: "Dat is echt de verrassing als je hiermee bezig gaat. Hooi is zo vluchtig, maar heeft zo ongelooflijk veel betekend, en die verhalen willen we hier in de tentoonstelling vertellen".

Benzine

Hooi was eeuwenlang economisch net zo belangrijk als de benzine nu. Goed hooi betekende sterke paarden en die waren onmisbaar voor alle transport. Het hooi uit de IJsseldelta ging met schepen vol het land in, bijvoorbeeld naar de Koninklijke Stallen, het leger, en naar de postkoetsen.

<
"Hooi was de benzine van het verleden" (Foto: archief Hooidelta)
"Hooi was de benzine van het verleden" (Foto: archief Hooidelta)

Zelfs in het buitenland was het IJsseldelta-hooi gewild, met vrachttreinen ging het hooi onder meer naar Duitsland en Zwitserland. De inwoners van het gebied werden er niet  steenrijk van, maar het leverde toch een goede boterham op. Vooral het hooi van het Kampereiland was gewild, maar ook rond Genemuiden, Kampen en Hasselt werd goed verdiend aan het hooi.

Deltagebied

Waarom nu juist de IJsseldelta van dat goede hooi opleverde is onderzocht door de universiteit uit Groningen. De ligging is het belangrijkst: een rivierdelta aan zee levert gezonde grond op. Ook de Biesbosch was een bekend hooigebied. 

Onderzoeker Jeroen Wiersma ging nog verder terug in de tijd: "Het onderzoek heet van oerbos tot hooiland. Ver voor de jaartelling was dit allemaal oerbos, dat kwam onder water te staan, en daar is weer een laag rivierslib en afzettingen uit de Zuiderzee. Nog steeds vind je hier in de bodem resten van die oerbossen."

 

Nog steeds is de IJsseldelta een vruchtbaar gebied voor weilanden (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)
Nog steeds is de IJsseldelta een vruchtbaar gebied voor weilanden (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)

Hooibergterrein

De oude hooicultuur is grotendeels verdwenen. In Hasselt is die nog enigszins zichtbaar in de oude hooibergen net buiten de stad. Wegens brandgevaar werden hooibergen in de 20e eeuw in de stad verboden, en werden ze bij elkaar op een hooibergterrein neergezet. Het terrein in Hasselt is nog het enige in Nederland.

De stichting Hooidelta wil de hooibergen behouden en herbestemmen. De stichting heeft ook de tentoonstelling over de hooicultuur ingericht. Adriaan Velsink hoopt dat in de toekomst in één van die oude hooibergen een klein hooimuseum gevestigd kan worden.

het enige overgebleven hooibergterrein van Nederland in Hasselt (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)
het enige overgebleven hooibergterrein van Nederland in Hasselt (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)

Wie meer wil weten over de geschiedenis van het hooi in de IJsseldelta kan nog tot september terecht in de Veldschuur bij Hasselt.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.