Zijn streekomroepen de oplossing voor lokale omroepen in nood?

Het is slecht gesteld met de lokale journalistiek. Dat stelt onderzoeker en docent journalistiek Niek Hietbrink van Hogeschool Windesheim. Om daar wat aan te doen wil de Stichting Lokale Publieke Omroep (NLPO) de lokale omroepen laten fuseren tot streekomroepen.

"Uit onderzoek blijkt dat de lokale omroep door de burgers erg gewaardeerd wordt, maar als je kijkt naar de lokale omroep als waakhond van het gemeentebestuur dan is die over het algemeen veel te beperkt", concludeert onderzoeker Hietbrink.

Lokale omroepen moeten volgens de wet voldoen aan het Lokaal Toereikend Media Aanbod (LTMA). Hiervoor zijn een twintigtal criteria opgesteld. Zo staat er bijvoorbeeld in dat de omroep elke dag nieuws moet brengen, onafhankelijk moet zijn en professionele journalistiek moet bedrijven op vrijwel alle beschikbare mediakanalen (internet, radio, tv/kabelkrant en social media).

Landkaart

"Voor een gemiddelde omroep is dat nooit haalbaar", zegt directeur Marc Visch van de NLPO. "Een lokale omroep in een gemeente met 25.000 inwoners krijgt gemiddeld slechts tienduizend euro, daar kun je nauwelijks een omroep van in de benen houden", zegt Visch.

Video: RegioFM in Wierden moet noodgedwongen stoppen:

Wat we vooral nodig hebben is journalisten.
NLPO

Streekomroepen

Om de lokale omroepen inhoudelijk en financieel sterker te maken hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de NLPO en het ministerie van OCW een landkaart opgesteld waarbij de 260 lokale omroepen ingedeeld worden in 80 streekomroepen.

"Wat we vooral nodig hebben is journalisten", zegt Visch. "Want we zien dat de journalistiek steeds verder onder druk staat en dat uitgevers zich steeds meer terugtrekken uit het lokale domein". De NLPO denkt met de vorming van streekomroepen de journalistieke kwaliteit beter te kunnen waarborgen.

Cultuurverschillen

Hier en daar zijn al enkele initiatieven en pilots. Maar dat gaat nog niet altijd even goed. RTV SLOS in Steenwijkerland zit niet te wachten op een streekomroep. "Je kunt het 'randstad-denken' niet zomaar projecteren op het oosten van het land. Je hebt hier met grotere gebieden en cultuurverschillen te maken", zegt Herman van Hien namens RTV SLOS.

Video: Wèl of géén streekomroepen:

RTV Reggestreek

Bij de vorming van streekomroepen is men nog teveel afhankelijk van wat de politiek besluit. Zo klapte ook de samenwerking tussen de lokale omroepen van de gemeenten Hellendoorn (HOi), Rijssen-Holten (Radio 350), Hof van Twente (Hofstreek FM) en Wierden (RegioFM).

De wil was er wel. De nieuwe semi-professionele omroep zou RTV Reggestreek gaan heten. Na een jaar voorbereiding, waarbij alles al zo'n beetje geregeld was, trok het gemeentebestuur van Hof van Twente op het laatste moment toch de stekker uit het project. "Het was met zijn vieren of helemaal niet", aldus kwartiermaker Jos van den Born.

Professionele journalisten

Voor de vorming van een semi-professionele omroep is veel geld nodig. RTV Reggestreek wilde gaan werken met een begroting van rond de vier ton waarbij de vier gemeenten ongeveer twee ton bij elkaar zouden brengen. De rest moest uit de markt gehaald worden. "Dat geld is nodig als je met professionele journalisten wilt werken en zodoende ook aan het LTMA kunt voldoen", zegt van den Born.

De streekomroep was onze redding geweest.
RegioFM

Het mislukken van RTV Reggestreek heeft RegioFM in Wierden de kop gekost. "Wij hadden het financieel al moeilijk. De streekomroep was onze redding geweest. Nu wil de gemeente geen extra geld meer geven en moeten wij de stekker uit RegioFM trekken", zegt de teleurgestelde voorzitter Fred Reinders.

Controle nodig

Het verdwijnen van de slagkracht van lokale journalistiek is een verschraling van de democratie, zegt ook onderzoeker en docent Hietbrink: "Ook wethouders en burgemeesters willen gecontroleerd en scherp gehouden worden, daar zijn lokale media voor nodig. Zeker nu er veel decentralisatie processen plaatsvinden en veel taken op het bordje van de gemeenten komen. Kleine lokale omroepen komen nu nauwelijks toe aan het controleren van de macht".

Video: Hoe gaat de toekomst van de lokale omroep er uitzien?

Ook burgemeesters en wethouders willen gecontroleerd worden.
onderzoeker Niek Hietbrink

De NLPO denkt in de komende jaren dertig miljoen euro extra nodig te hebben om de professionaliseringsslag te kunnen maken. "Dat geld moet bij voorkeur van de overheid komen. De VNG, de NLPO en de lokale omroepen maken zich daar hard voor", zegt directeur Marc Visch.

Samenwerking regionale omroep

Of dat geld er komt is nog maar de vraag. Niek Hietbrink heeft ook nog wel andere oplossingen. "Laat de lokale omroepen meer samenwerken met de regionale omroepen", zegt de onderzoeker.

De regionale omroepen zitten helemaal niet te wachten op streekomroepen met extra organisatielagen. "Wat er nodig is zijn extra journalisten. Een professionele organisatie is er al; namelijk de regionale omroep. Wij willen die journalisten graag inzetten op lokaal niveau", zegt RTV Oost directeur Marcel Oude Wesselink.

Dit zijn de lokale- en streekomroepen in Overijssel: (klik hier als de kaart niet goed zichtbaar is)

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.