Paasbulten liggen dit jaar meer dan ooit onder vuur: dit is waar we ons zo druk over maken

De paasbulten in Overijssel liggen dit jaar meer onder vuur dan ooit tevoren. De aanhoudende droogte, de uitstoot van fijnstof, dieren die omkomen in de vlammenzee, de angst voor ‘Scheveningse toestanden’ door vonkenregens. Waar critici deze eeuwenoude traditie het liefst in rook zouden zien opgaan, koestert menigeen dit aloude gebruik. Paasboakes: waarom maken we ons er eigenlijk zo druk over?

De traditie is al zo oud als de weg naar Rome. Of misschien zelfs wel veel ouder. Over de herkomst ervan bestaan meerdere theorieën. Onder meer dat de traditie is terug te voeren op de crematie van Julius Caesar tijdens het Joods paasfeest in 44 voor onze jaartelling. De meest gangbare verklaring is dat het gaat om een van oorsprong heidens ritueel dat akker, mens en dier vruchtbaarheid moest geven.


Christelijke betekenis
Pas later kreeg het paasvuur een christelijke betekenis: het vuur zou staan voor het licht van Pasen en de wederopstanding van de Zoon van God, het licht der wereld, aldus Wikipedia. Hoe dan ook, in de geschiedenisboeken duikt het in 1559 voor het eerst concreet op.


Oost-Nederland als epicentrum

Het paasvuur, dat overigens op Eerste of Tweede Paasdag kan worden aangestoken, is in diverse delen van Europa traditie. In Duitsland, maar ook in Denemarken, Zwitserland en Oostenrijk. Nederlandse paasbulten vind je in Drenthe, Groningen, Friesland en Noord-Brabant, maar Oost-Nederland is het epicentrum.

Traditie onder vuur
De paasbulten liggen de laatste jaren echter steeds meer onder vuur. Longpatiënten beklagen zich dat ze door smogvorming in ademnood raken en ook bewoners van de Randstad zijn de stank – als de wind ‘verkeerd staat’ – steeds meer beu.


Fijnstof

Na kritische geluiden hierover deed het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vorig jaar voor het eerst onderzoek naar dit fenomeen en becijferde dat de uitstoot van fijnstof vergelijkbaar is met de piek van het vuurwerk tijdens de jaarwisseling.

Tegelijkertijd plaatste de Partij voor de Dieren kritische kanttekeningen bij de paasvuren, omdat ze een slachting zouden aanrichten onder vogels en egels die zich in het snoeihout hebben genesteld.


'Scheveningse toestanden'

De criticasters hebben er dit jaar een argument bij. Na de vonkenregen tijdens de jaarwisseling in Scheveningen vrezen ze hachelijke toestanden door de soms tientallen meters hoge bulten.


Droogte
En dan is er dit voorjaar nog de aanhoudende droogte. In de Achterhoek zijn er zelfs al heel wat paasvuren afgelast. In Overijssel zijn in Steenwijkerland de paasvuren dit jaar verboden, in de rest van de provincie gaat het erom spannen. Voor een aantal gemeenten geldt dat de bulten niet hoger mogen worden dan 20 meter. Tot ontsteltenis van de bouwers in de Holtense buurtschappen Espelo en Dijkerhoek, die ieder jaar weer met elkaar in een prestigieuze strijd verwikkeld raken wie het grootste paasvuur weet te bouwen.

Heisa
Maar waarom toch al die heisa? Als er zoveel mensen zijn die hinder ondervinden van de paasvuren, waarom er dan toch mee doorgaan?

Heel wat plattelanders leven ieder jaar weer maandenlang toe naar het paasvuur. Voor menigeen een ideale manier om groenafval te dumpen, anderen grijpen het aan als buitenkansje om een feestje te vieren. In menig dorp en buurtschap is het jaarlijkse paasvuur uitgegroeid tot een waar festijn: compleet met een grote tent, livemuziek, deejays en vloeiend gerstenat.


Symbool

Maar de liefhebbers koesteren het paasvuur vooral als een ritueel dat even onlosmakelijk met Pasen is verbonden als het verorberen van eieren. Een traditie die bovendien sinds een aantal jaren op de Unesco-lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed prijkt. Voor deze liefhebbers is het paasvuur vele malen meer dan zomaar een berg hout die in de hens wordt gezet. Het is een icoon van het Paasfeest. Waarbij de vlammen en het smeulende hout, maar vooral de hele beleving eromheen symbool staan voor de saamhorigheid op het platteland.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Deel dit artikel: