Ook politie IJsselland is om: "Als je een huilend kind opsluit, voel je dat het niet klopt"

Nergens zit de politie in zo’n vreemde spagaat als in Overijssel. Als agenten een twaalfjarige in Twente oppakken voor winkeldiefstal, brengen ze hem naar huis. Maar als hij even verderop in district IJsselland wordt betrapt, kan hij tot 18 uur achter de tralies verdwijnen. Eenheid Oost-Nederland wil dat heel de provincie overstapt op de 'vergevingsgezinde' aanpak. En daarmee lijkt het opsluiten van 'boefjes' straks definitief verleden tijd in Overijssel.
Overijssel is ingedeeld in twee politiedistricten:

• District Twente: vanaf de Duitse grens tot en met Vroomshoop, Hellendoorn, Rijssen en Holten. 
• District IJsselland: omvat Salland, Vechtdal, regio Zwolle en de Kop van Overijssel.

Vingerafdrukken afgeven, schoenen inleveren, fouilleren, wachten. Vooral heel veel wachten. 

Dat is de procedure voor een minderjarige verdachte in bijvoorbeeld Deventer of Zwolle. Een ingrijpende gebeurtenis, die er niet alleen bij kinderen inhakt. "Als de deur in het slot valt, en je hoort het gehuil van een kind door het gebouw galmen, dan voel je dat er iets niet klopt", zegt een agent.

Dit staat je te wachten als je 'vergeet' af te rekenen:

In Twente doen ze het niet meer, 'boefjes' opsluiten voor kleine vergrijpen. En dat is uniek in Nederland. De medewerkers van politie Twente geloven heilig in een zachtere aanpak van minderjarige verdachten die voor het eerst in de fout gaan. En daarom begonnen ze afgelopen zomer een experiment. Werkt het om deze kinderen streng toe te spreken en niet op te sluiten?

Het antwoord op die vraag is een volmondige 'ja', meent initiatiefneemster Nicole Olbertz. Volgens haar zijn er sinds het begin van de pilot meer dan honderd 'reprimandegesprekken' gevoerd met minderjarige verdachten. Niemand ging daarna opnieuw in de fout. Bovendien scheelt het tijd. En dat is geen overbodige luxe binnen het politieapparaat, dat kampt met een personeelstekort.

(tekst gaat verder onder de afbeelding)

De kindvriendelijke cel in Borne (Foto: RTV Oost)
De kindvriendelijke cel in Borne (Foto: RTV Oost)

Hoewel de pilot al in oktober was afgelopen, gaan ze in Twente niet meer terug, zegt Jeannette de Vries van het Openbaar Ministerie. Het experiment is stilzwijgend verlengd. Voor onbepaalde tijd. "We kunnen collega's nu niet meer vragen terug te gaan." 

De werkwijze van politiedistrict Twente:

• Kinderen die worden opgepakt voor een klein vergrijp, en niet eerder zijn veroordeeld, worden naar hun ouders gebracht. 
• Daar wordt een datum geprikt voor een ‘reprimandegesprek’ op het politiebureau. Dit gesprek is binnen 7 dagen na de aanhouding.  
• De politie kan, als dat nodig is, bureau Halt inschakelen.

Het Twentse initiatief kreeg ook landelijk aandacht. Beleidsmakers uit Limburg en Amsterdam-Amstelland hingen al aan de telefoon, om te vragen hoe die nieuwe aanpak precies werkt. 

Gaat heel Nederland over? Voorlopig niet. Als parketsecretaris bij het OM weet De Vries dat een verandering door meerdere lagen moet worden goedgekeurd. Ook dit initiatief moet eerst door de bureaucratische molen van Justitie. "De kinderombudsman zegt dat ze de procureurs generaal gaat adviseren", verzucht De Vries. "Daar gaan dus maanden of misschien wel jaren overheen."

Maar binnen eenheid Oost-Nederland (Overijssel en Gelderland) zijn de lijntjes korter. Pieter van der Linden, eenheidscoördinator binnen eenheid Oost-Nederland, is enthousiast over de Twentse werkwijze. Hij werkt met De Vries en Olbertz aan een plan om de aanpak in heel Oost-Nederland uit te rollen.

(tekst gaat verder onder de afbeelding)

Een minderjarige verdachte wordt gefouilleerd  (Foto: RTV Oost)
Een minderjarige verdachte wordt gefouilleerd (Foto: RTV Oost)

"De Twentse aanpak wordt nogal eens als 'soft' gezien", legt eenheidscoördinator Van der Linden uit. "Maar dat is het niet. Het is meer gericht op opvoeden, dan op straffen. Dat moeten we goed uitleggen."

”Over een jaar willen we met het hele district overstappen.”
Districtsleiding IJsselland

Blijkbaar sloeg zijn uitleg goed aan bij de collega's van district IJsselland. "Wij zijn enthousiast over het initiatief", zegt Sezgin Sezer van de districtsleiding in IJsselland. "Het is niet een kwestie van 'of', maar van 'wanneer' wij overstappen."

Binnen een jaar overstappen

Als het aan Sezer ligt, stapt IJsselland binnen een jaar over op de nieuwe werkwijze. "IJsselland is een groot district, dus het duurt even. We willen het komende half jaar de basisteams informeren over de aanpak. Over een jaar willen we met het hele district overstappen."

Als alles doorgaat, wordt Overijssel de eerste provincie waar minderjarige 'first offenders' niet meer worden opgesloten. Missie geslaagd? Als het aan de Twentse kartrekkers ligt niet; zij stoppen pas als ieder politiedistrict in heel Nederland om is. 

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Politie Nieuws
Deel dit artikel: