Boeren in onzekerheid na uitspraak Raad van State over stikstofbeleid

LTO Noord is verrast door de uitspraak over het Nederlandse stikstofbeleid. De Raad van State bepaalde vandaag dat het beleid strijdig is met Europese natuurwetgeving. "We hadden niet verwacht dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) helemaal zou worden afgeschoten. Dit betekent nogal wat", zegt regiovoorzitter Trienke Elshof.

Voor veel veehouders breekt nu een onzekere tijd aan. Een boer die bijvoorbeeld een nieuwe stal wil bouwen, weet nu niet of hij dit nog steeds mag doen. Op basis van het PAS kreeg zo'n boer toestemming voor de bouw, terwijl men wist dat zijn bedrijf na ingebruikname van de stal méér stikstof zou uitstoten. De bouwvergunning werd dan toch verleend als de boer aangaf dat hij maatregelen zou nemen om de schade die stikstof in de natuur veroorzaakt in te perken, terwijl de positieve gevolgen van die maatregelen niet zeker waren.  

Dat laatste mag niet, stelt de Raad van State in haar uitspraak. "Het PAS loopt vooruit op toekomstige positieve gevolgen van maatregelen voor beschermde natuurgebieden en geeft daarbij ‘vooraf’ toestemming aan nieuwe activiteiten. Het Europese Hof oordeelde in november 2018 dat ook bij het PAS de positieve gevolgen van de maatregelen, vooraf vast moeten staan. Pas dan kan de overheid een nieuwe activiteit toestaan."  

Tekst gaat verder onder video

"Sector gaat op slot"
Volgens Elshof veroorzaakt de uitspraak veel onzekerheid bij boeren. "We maken ons echt zorgen over bedrijven die nog geen vergunning hebben. Want wat betekent dit voor je toekomst als boer?" De sector gaat hiermee op slot, aldus Elshof van de boerenbelangenorganisatie. "We hadden afspraken gemaakt om de uitstoot terug te dringen, maar we moeten nu weer met de overheid om tafel. Hoe houden we dit praktisch en haalbaar?"

PAS

Minder stikstof, sterkere natuur en economische ontwikkeling zijn de doelen van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Al jaren is er in veel Natura 2000-gebieden een overschot aan stikstof (ammoniak en stikstofoxiden). Dit is schadelijk voor de natuur. Het belemmert ook vergunningverlening voor economische activiteiten. In het PAS werken Rijk, provincies, natuurorganisaties en ondernemers samen. Er worden herstelmaatregelen genomen om de natuur bestendiger te maken tegen een overbelasting van stikstof, door bijvoorbeeld stikstofrijke grondlagen te verwijderen. De herstelmaatregelen zijn gebaseerd op landelijk voor het PAS opgestelde herstelstrategieën. Agrarische ondernemers nemen bronmaatregelen in hun bedrijfsvoering om stikstofemissies omlaag te brengen, zoals aangepaste mestaanwending en het gebruik van veevoer met een andere samenstelling. Door de herstelmaatregelen en de daling van de stikstofdepositie door bestaand beleid en de extra bronmaatregelen ontstaat er ook ruimte voor nieuwe economische activiteiten. In het PAS zijn alle Natura 2000-gebieden opgenomen waar ten minste één stikstofgevoelig habitat voorkomt dat te maken heeft met overbelasting door stikstof. Dit is het geval voor 118 van de 160 Natura 2000-gebieden. (bron) 

Koeien in de wei
Door het oordeel van de Raad van State dreigt volgens de organisaties ook de koe uit de wei te verdwijnen. Voor het in de wei laten grazen van de dieren en uitrijden van mest zou in de toekomst een aparte vergunning moeten worden aangevraagd. Volgens de bestuursrechter kun je namelijk niet uitsluiten dat natuurgebieden aangetast worden.

LTO Noord-regiovoorzitter Elshof vindt die uitspraak onbegrijpelijk. "Als je je koeien naar buiten wil doen, moet je dus als individuele boer een vergunning aanvragen. We willen toch juist onze koeien buiten hebben?" Elshof dringt aan op een collectieve voorziening voor alle boeren, zodat ze hun koeien in de wei kunnen houden.

Ministerie gaat uitspraak duiden
Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gaat met andere ministeries en provincies overleggen over hoe de uitspraak moet worden geduid. Het ministerie gaat ervan uit dat ondernemers die hun bedrijf willen aanpassen hiervoor nog steeds een vergunning kunnen aanvragen. "Dan moet wel zijn aangetoond dat deze aanpassingen niet leiden tot meer stikstofuitstoot", aldus het departement. Zo'n vergunning kan alleen niet meer op basis van de PAS worden verstrekt.

Lelystad Airport

De uitspraak van de Raad van State geldt niet alleen voor veehouders, maar ook voor grootschalige bouwprojecten zoals Lelystad Airport. De uitspraak betekent dat Lelystad Airport mogelijk nieuwe vergunningen moet aanvragen.  

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
PAS stikstof Nieuws
Deel dit artikel: