nieuws

De bevrijding van Overijssel 75 jaar geleden: een verhaal van de lange adem

De bevrijding van Nederland begint in september 1944 in Limburg en Zeeland. Dat is precies 75 jaar geleden. Toch duurt het nog tot april voordat de bevrijders voet op Overijsselse bodem zetten. Elke vrijdag geeft RTV Oost een overzicht waar onze bevrijders zijn, in aanloop naar de festiviteiten in april 2020. 
De geallieerde troepen in Nederland voeren een moeizame strijd tegen de Duitsers. Poolse paratroepen die in Driel bij Arnhem worden gedropt, hebben te maken met tegenslag. Omdat het landingsterrein waar de Polen zouden landen in handen is van de Duitsers, wordt gekozen voor Driel, aan de overkant van de Rijn. Met een voetveer kunnen ze oversteken om de Britten te helpen in de strijd om Arnhem. 
In tegenstelling tot wat de Polen denken, is het voetveer niet in Britse handen. Op het moment dat de Polen bij de aanlegsteiger contact willen maken, worden ze onder vuur genomen door de Duitsers. De Polen kunnen niet verder.
Poolse Paratroepen bij Arnhem
Poolse Paratroepen bij Arnhem © Gelders archief
Foto: Gelders archief

Oosterbeek

De Britten die gelegerd zijn bij Oosterbeek hebben het zwaar. Als operatie 'Market Garden' volgens plan was verlopen zouden de 1e Britse Airborne Divisie onder leiding van generaal Urquhart  48 uur na de landing ontzet worden door grondtroepen. Er zijn echter al vijf dagen verstreken.
Er zijn veel slachtoffers. Zo'n twaalfduizend soldaten van de 1e Britse Airborne Divisie werden in Nederland gedropt. Ongeveer vierduizend soldaten zijn nog in staat om te vechten. De rest is gewond, gevangengenomen of gesneuveld. Ondanks mortierbeschietingen en Duitse sluipschutters, die veel slachtoffers maken, houden de Britten hun posities. 

Havens

De Duitsers zijn aan de winnende hand bij Arnhem maar ook de bezetter lijdt zware verliezen. Duitsers maken intussen de havens van Rotterdam en Amsterdam onklaar om te voorkomen dat de geallieerden die later kunnen gebruiken om hun manschappen te bevoorraden. 
Vernielingen in Rotterdam
Vernielingen in Rotterdam © Nationaal Archief
Foto: Nationaal Archief

Arnhem

Alle inwoners van Arnhem moeten op last van de Duitsers de stad verlaten. Ze krijgen twee dagen de tijd. Om de stad beter te kunnen verdedigen tegen de geallieerden is het beter dat er geen burgers in de weg lopen, of dat Arnhemmers de kans krijgen om de geallieerden te helpen in de strijd. Daarom moet Arnhem zo snel mogelijk worden ontruimd. 

Staakt het vuren

Om de vele gewonden in het gebied rond Oosterbeek af te kunnen voeren, spreken de Britse en Duitse legerleiding een staakt-het-vuren af dat twee uur duurt. De verliezen aan Britse kant zijn enorm. Elke dag verliezen tweehonderd soldaten hun leven maar de Britten houden stand. 
Er is slechts mondjesmaat hulp van de Polen die eerder aan de andere kant van de Rijn landden maar daar onder Duits vuur kwamen te liggen. Zo'n tweehonderd Polen zijn er in geslaagd om in rubberbootjes de Rijn over te steken om de Britten te helpen. 
Gewonde soldaten bij Oosterbeek
Gewonde soldaten bij Oosterbeek © Gelders Archief
Foto: Gelders Archief

Market Garden

De Britten die dapper stand hielden bij Oosterbeek hebben zich in alle stilte over de Rijn teruggetrokken. De Duitsers hebben er niets van gemerkt; echter, operatie Market Garden is mislukt. Honderden Britse soldaten blijven achter als tegen de ochtend de evacuatie van Oosterbeek wordt gestaakt. Ze worden gevangen genomen door de Duitsers.
Ondanks alle tegenstand veroveren de geallieerden een zeventig kilometer lange strook te veroveren. Eindhoven is bevrijd, Nijmegen is ingenomen, maar het einddoel Arnhem is nog in handen van de Duitsers: de noordelijke oprit van de Rijnbrug is vier dagen in handen geweest van een Brits bataljon, maar moet uiteindelijk worden opgegeven.
Het is nog maar eens duidelijk geworden dat de bevrijding van Nederland een verhaal van de lange adem is. En Overijssel is nog ver weg.
Waar zijn de geallieerden?
Waar zijn de geallieerden? © RTV Oost
Wil je weten wat er in Overijssel gebeurt tijdens het lustrumjaar? Ga naar de vrijheidspagina voor dagelijkse updates of check Overijssel Viert Vrijheid voor evenementen.
Lees meer:
Lees meer:

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.