Arrestatie Deventer: wat bezielt de autopyromaan?

In heel Overijssel zijn dit jaar op diverse plaatsen auto's in vlammen opgegaan. Enschede, Haaksbergen, Almelo, Oldenzaal, Westerhaar en Vroomshoop. Nadat in Deventer in twee weken tijd vier auto's in vlammen opgingen en een rij containers, is nu een 33-jarige verdachte aangehouden. Maar wat bezielt een autopyromaan eigenlijk?

Vooropgesteld: lang niet alle autobranden zijn het werk van een pyromaan. Er kan ook nog altijd sprake zijn van een technische storing of eventuele verzekeringsfraude. Maar in sommige gevallen geeft het de dader een regelrechte kick om een auto in lichterlaaie te steken.

Autobranden veroorzaken vaak grote onrust, vooral uit angst dat het vuur overslaat op aangrenzende woningen. 

Opzienbarende affaire
Een van de meest opzienbarende serie autobranden in Overijssel dateert van eind jaren negentig. In Hengelo gingen toen tientallen auto's in vlammen op. Een man uit die plaats bekende ruim zestig autobranden.

Daarbij had hij een vaste modus operandi: hij legde aanmaakblokjes op een band of drukte die tussen de autogrill en stak de aanmaakblokjes vervolgens in brand. 

Massale klopjacht
Op een gegeven moment ontstond een grootscheepse klopjacht, waarbij op het hoogtepunt zelfs zestig politiemensen per nacht werden ingezet. Via een vernuftige truc lukte het de politie uiteindelijk de autopyromaan te ontmaskeren.

Dankzij een geografische analyse had de politie een idee over de routes die de brandstichter volgde. Onder meer door wegopbrekingen te veroorzaken, werd de pyromaan gedwongen bepaalde routes te nemen waar agenten verdekt stonden opgesteld. Na een gouden tip van een buurtbewoner kon hij uiteindelijk in de boeien worden geslagen.

Videobeelden
Groot verschil met de negentiger jaren is dat er vandaag de dag in een politieonderzoek ook videobeelden kunnen worden ingezet. Zo gingen deze zomer in Haaksbergen in één nacht vijf auto's in vlammen op. Daarbij zijn met een beveiligingscamera beelden van de dader gemaakt die donderdagavond worden vertoond in het RTV Oost-opsporingsprogramma Onder de Loep.

Onverwerkt verdriet
De Hengelose autopyromaan had destijds een heel duidelijke beweegreden: het onverwerkte verdriet over het overlijden van zijn vader, tweeënhalf jaar daarvoor. De vermeende Deventer autopyromaan zal de komende dagen ongetwijfeld stevig aan de tand worden gevoeld.


Jurist en psycholoog Lydia Dalhuisen won een award met haar proefschrift over brandstichters. Eerder vertelde ze tegenover RTV Oost wat zoal de drijfveren van een brandstichter kunnen zijn. 

Ze maakte daarbij een onderscheid tussen vijf soorten daders: de vandaal die handelt uit vernielzucht en brandstichters die kampen met psychische problemen. Maar ook worden uit wraak branden gesticht, waarbij vaak auto's doelwit zijn.

In elf procent van de gevallen is er verzekeringsfraude in het spel. Slechts bij een kleine groep - circa vijf procent - is er sprake van een obsessieve zucht naar brand. "Zij vinden vuur heel interessant. Ze hebben een fascinatie voor vuur en vaak steken ze ook meerdere objecten in brand."

Seksueel opgewonden
Een andere gedragsonderzoeker, Martin Appelo, verklaarde al eens tegenover de NOS dat sommige pyromanen zelfs seksueel opgewonden raken van branden.

Tijdens de rechercheverhoren zal moeten blijken of de man, die nu door de politie Deventer is aangehouden, inderdaad de beruchte autopyromaan is die de Koekstad al geruime tijd in een wurgende greep houdt. En vooral: wat bezielt hem?

De politie Deventer wil niet ingaan op de vraag hoe het lukte de huidige verdachte op te sporen.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Deel dit artikel: