De pijn uit Syrië en warmte van Olst komen samen in dichtbundel van Hasan Kaddour

De kleren die hij op dat moment droeg en zijn laptop. Meer had Hasan Kaddour (45) niet toen hij in 2015 vluchtte uit Syrië. Hij kwam in Olst terecht. Achteraf noemt hij dat zijn 'geluk'. Hij kwam in contact met Joop van der Wal uit Wijhe en samen vertaalden ze Hasans gedichten naar het Nederlands. "Het was een uitdaging waar ik geen nee op kon zeggen."

De dichter heeft een lange weg afgelegd voordat hij in Olst belandde. Eerst ontvluchtte hij zijn dorp in Idlib door naar Turkije te gaan. Vanuit daar nam Hasan de, zoals hij dat zelf noemt, doodboot naar Griekenland. Uiteindelijk koos hij Nederland als eindbestemming. 

"Eigenlijk heb ik meer kennissen in andere Europese landen, maar als kind hield ik al van Nederland. Door het cultuurgevoel en de warmte van de mensen."

Voor journalist Hasan werd Syrië te gevaarlijk. Hij liet alles achter, ook zijn familie (Foto: RTV Oost)
Voor journalist Hasan werd Syrië te gevaarlijk. Hij liet alles achter, ook zijn familie (Foto: RTV Oost)

Journalist

In Syrië was Hasan journalist en stond er al een dichtbundel op zijn naam. Hij wilde dat z'n nieuwe landgenoten deze gedichten óók konden lezen. "Vluchtelingen komen uit de oorlog en dragen allerlei emoties bij zich door wat ze gezien hebben. Het voelt alsof ik een stem ben voor hen en Nederlanders over die situaties kan vertellen."

Zijn Arabische gedichten moesten vertaald worden. "Soms probeerde ik dat zelf of met hulp van vrienden. Maar dat was geen succes." Toen kwam oud-apotheker Joop van der Wal uit Wijhe op z'n pad. "Ik voel dat hij de gedichten net zo voelt als ik. De emoties, de woorden", vertelt Hasan met z'n hand op z'n hart.

Google Translate

Op een afsluitende bijeenkomst van het integratietraject van de gemeente Olst-Wije bracht iemand van VluchtelingenWerk de heren met elkaar in contact. De gezamenlijke liefde voor dichten oversteeg de taalbarrière. Joop (67) sprak namelijk geen woord Arabisch. "Inmiddels drie", zegt hij lachend. Maar dat weerhield hem er niet van om de uitdaging aan te gaan. 

Google Translate was onmisbaar tijdens het vertaalproces (Foto: RTV Oost)
Google Translate was onmisbaar tijdens het vertaalproces (Foto: RTV Oost)

Google Translate bleek onmisbaar. Meestal werden de gedichten rechtstreeks vertaald naar het Nederlands. "Maar daar zaten soms zulke onmogelijkheden in, dat we ook de weg van het Arabisch naar het Engels en dán naar het Nederlands vaak bewandeld hebben", vertelt Joop.

Confronterend

Door de gedichten werd Joop geconfronteerd met alles wat Hasan in Syrië heeft meegemaakt. "Er zaten ook gedichten tussen waarbij ik aan het eind, na het laatste woord, met tranen in mijn ogen zat. Dan dringt ineens tot je door wat er zoal in zijn ziel speelt."

Symbolen

Spreken wilde ik

mijn mond was vol met bloed.

Schrijven wilde ik

mijn letters waren vol met bloed.

Gebaren wilde ik

mijn bewegingen waren vol met bloed.

Kijken wilde ik

mijn ogen vulden zich met bloed.

Ontwaken wilde ik

de morgen van de dag was zoek.

Ongeveer twee jaar na hun eerste vertaalsessie is de dichtbundel er. Komende maandag, op Hasans verjaardag, vindt de boekpresentatie plaats in het Holstohus in Olst. Volgens Hasan is deze bundel ook een 'cadeautje' aan de inwoners van het IJsseldorp. "Het is hier wel rustig want na zes uur 's avonds zit alles dicht, maar ik heb warme gevoelens voor de fijne mensen hier in Olst."

Toekomst

Over drie maanden hoopt Hasan meer te weten over de status van zijn verblijfsvergunning. "Wat ik hoop voor de toekomst? Een leven opbouwen hier in Nederland en vrede voor Syrië, natuurlijk. Maar op schrijfgebied wil ik mijn dromen waarmaken en naam maken als dichter in Nederland."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Deel dit artikel: