Politie stelt nieuw onderzoek in naar twee sektes: 'Het draait om geld, macht en seks'

De politie is een onderzoek gestart naar twee sektes in Oost-Nederland. Er zijn sterke vermoedens dat leden van deze religieuze groepering zich onder meer schuldig hebben gemaakt aan kindermishandeling. De zaak rond deze twee sektes werd aan het rollen gebracht door de Tubbergse politieman Peter Withag. Zoals vandaag gemeld wist deze agent de Overijsselse Hannelore uit de klauwen van een andere beruchte sekte te bevrijden. RTV Oost zendt komende dinsdag een documentaire uit over het bizarre levensverhaal van Hannelore.

door Jan Colijn en Annemiek Schakelaar

Het was destijds te danken aan de onvermoeibare inspanningen van Withag dat Hannelore werd bevrijd uit de Gemeente Gods, een sekte onder leiding van de gevreesde sekteleider Sipke Vrieswijk, die zichzelf 'De Profeet' noemde. Als driejarige peuter groeide ze op in een klooster in Gelderland en werd vijftien jaar lang gehersenspoeld. Bovendien moest ze als 'bruid van God' veelvuldig seks hebben met de sekteleider. Na Vriezenveen woonde Hannelore later nog enige tijd in Zwolle.

Tekst gaat verder onder foto

Hannelore, met achter zich de gevreesde sekteleider alias De Profeet (Foto: Frank Krake)
Hannelore, met achter zich de gevreesde sekteleider alias De Profeet (Foto: Frank Krake)

Nadat agent Withag destijds Hannelore uit de Gemeente Gods haalde, heeft hij recent twee nieuwe sektes onder de aandacht gebracht bij justitie. De politie is intussen een onderzoek naar deze religieuze groeperingen begonnen.

Oost-Nederland als uitvalsbasis

Nederland kent volgens deskundigen op dit moment meer dan tachtig sektes waarin sprake is van misstanden. Opmerkelijk: veel van die sektes hebben Oost-Nederland als uitvalsbasis.

Deze twee nieuwe zaken kwamen volgens Withag aan het licht, nadat partners en ouders alarm bij hem hadden geslagen. "Ze krijgen geen contact meer met hem of haar. Maar ook komt het voor dat ouders berichten krijgen in de trant van: 'Jullie waren geen goede ouders'."

Juridisch gecompliceerd
Ondanks zijn eerdere 'succes' in de zaak-Hannelore ligt het volgens Withag juridisch uiterst gecompliceerd om slachtoffers uit sektes te bevrijden. Zeker als het gaat om volwassenen: "Dat heeft echt géén zin. Zij zijn tevreden, vinden dat het goed is daar. Op het moment dat er echter kinderen bij betrokken raken, wordt het een ander verhaal."

Dan kan er in bepaalde gevallen immers sprake zijn van kindermishandeling. De twee sektes, waartegen nu het onderzoek loopt, zouden zich daar aan schuldig hebben gemaakt, zo blijkt uit een eerste onderzoek. Om veiligheidsredenen wil Withag niet kwijt om welke sektes het gaat. Ook wil hij niet zeggen waar de mishandelingen uit zouden bestaan. "Dat is té gevaarlijk. Ik ben bang dat ze dan zouden onderduiken of vluchten."

'Geld, macht en seks'
In zijn voorbereiding op het boek over het meisje Hannelore en de sekte waarin ze 'gevangen' zat, verdiepte de Hengelose auteur Frank Krake zich een jaar lang in sektes in Nederland. Krake komt tot de conclusie dat de slachtoffers vaak "met de beste bedoelingen" in sektes verstrikt raken: "Dat ze dan de verkeerde mensen tegenkomen. Waardoor ze  ergens in gezogen worden, waar ze niet meer uit komen. En uiteindelijk is het al die slecht-willende sekteleiders maar om drie dingen te doen: geld, macht en seks. Dat zie je als rode draad door al die sektes heen."

Tekst gaat verder onder foto

De Hengelose auteur Frank Krake deed een jaar lang onderzoek naar sektes (Foto: RTV OOST)
De Hengelose auteur Frank Krake deed een jaar lang onderzoek naar sektes (Foto: RTV OOST)

Andere kenmerken van sektes: er is meestal sprake van een charismatische leider, vrienden en familie worden buitengesloten, een eigen identiteit is uit den boze, er wordt vaak gestraft, leden moeten vaak verplicht geld afstaan en kritiek of eigen mening is taboe.

Platteland populair

Opvallend veel sektes zitten in Oost-Nederland. Volgens experts hebben veel sekteleiders een voorkeur voor het platteland omdat ze zich daar vaak beter kunnen verschuilen dan in een grote stad.

Sektes weer volop actueel

Sektes lijken momenteel weer actueler dan ooit. Onder meer nadat vorig jaar een gezin uit een boerderij in Ruinerwold werd gehaald, waarvan de vader een eigen religieuze beweging was begonnen. Dit gezin woonde eerder in het Overijsselse Hasselt en Zwartsluis.

Einde der Tijden

In een grijs verleden waren in Overijssel meerdere sektes actief, waaronder de Noorse Broeders. Maar ook het Efraïm Genootschap, waarvan leider Heinrich het Einde der Tijden predikte. Leden werden opgeroepen hun baan op te zeggen, huis en haard te verlaten om vervolgens de apocalyps af te wachten.

Kinderen gemanipuleerd
Ook wanneer het om minderjarigen gaat, is het volgens agent Withag uiterst moeilijk ze uit sektarische groeperingen te halen. De kinderen krijgen namelijk van hun ouders vaak hele duidelijke instructies: "Ze worden gemanipuleerd door hun familielid in de sekte. Krijgen precies te horen wat ze moeten zeggen als politie, hulpverlening of Raad van Kinderbescherming met ze gaan praten. Dat maakt het lastig misstanden te bewijzen."

Politiewoordvoerster Chantal Westerhoff hierover: "We moeten goed kijken hoe we dit voor de kinderen kunnen aanpakken. Want als je sektes strafrechtelijk gaat vervolgen wegens kindermishandeling dan moet je ook de ouders hiervoor vervolgen. En wat betekent dat dan voor de kinderen?"

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Vriezenveen Zwolle Tubbergen Hiernumaals Nieuws
Deel dit artikel: