Novum in de rechtszaal door corona, journalisten volgen Zwolse rechtszaak vanuit huis

Het was een novum in de strafrechtgeschiedenis van Nederland. Journalisten konden vanmorgen een strafzitting in de Zwolse rechtbank vanuit huis volgen met een beeldverbinding. Dat alles vanwege coronamaatregelen. Collega-rechtbanken zijn benieuwd hoe Zwolle dat heeft aangepakt.

Na een aantal keren aandringen van RTV Oost, stemt de rechtbank in: journalisten moeten de zaak, ook in deze coronatijden, kunnen volgen. Besloten wordt een beeldverbinding op te zetten via Skype voor bedrijven. Na het klikken op een link, kunnen we plaatsnemen in de 'digitale lobby'. Een paar minuten hoeven we maar te wachten en dan verschijnt de rechtszaal op het scherm. In beeld zijn drie rechters, allen op gepaste afstand van elkaar en een griffier. Voor hun meubel staan twee beeldschermen. Daarop zullen straks de verdachten te zien zijn.

Ons is gevraagd onze microfoon te dempen, om de zitting niet te verstoren. Ondergetekende kijkt via zijn mobiel en luistert via oordopjes. 

De communicatiemedewerker die de zitting van een afstandje zal gaan filmen, stuurt de deelnemende journalisten een appje: 'Als het goed is kunnen jullie de zitting zien.' We reageren met een duimpje. Naast de schrijver van dit stuk, wordt de zitting gevolgd door verslaggevers van De Stentor en het ANP.

Verwarring

Even is er wat verwarring. Een medewerker van de gevangenis in Arnhem verschijnt op de beeldschermen. "Met welke rechtbank zijn we verbonden?" De voorzitter antwoordt: "Met Zwolle." Dat leidt tot vraagtekens bij de gevangenisbewaarder: "Maar ik moet verbonden zijn met Arnhem."

De voorzitter schakelt snel en laat verbinding maken met een medeverdachte in de Karelskamp in Almelo. "Die eerste doen we straks wel, we draaien de zaken gewoon om." Ondertussen worden de officier van justitie en een advocaat gebeld. Zij zullen de zitting telefonisch bijwonen. Op de schermen stiefelt de verdachte het beeld in. "Goedemorgen."

Het is de eerste zitting in het 'openbaar' voor deze verdachte, een zogenoemde pro-foma zitting. Dan wordt bekeken of de verdachte langer in voorlopige hechtenis moet blijven zitten. Een 'urgente zaak' in deze corona-tijden. Want wordt zo'n zitting niet gehouden, dan komt de verdachte sowieso vrij. De rechtbank handelt deze weken alleen van dit soort 'urgente zaken' af en heeft andere rechtszittingen opgeschoven om verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk te voorkomen.

Tekst gaat verder onder de foto.

De situatie in de rechtszaal vanochtend (Foto: Rechtbank Overijssel)
De situatie in de rechtszaal vanochtend (Foto: Rechtbank Overijssel)

Onderwereldoorlog

Omdat het de eerste keer is dat er een 'openbare' zitting is, moet de officier van justitie vertellen waar hij de verdachte verantwoordelijk voor houdt. Het is niet zomaar wat: een moordpoging in 2016, het opdracht geven voor een moord afgelopen najaar en een heftige ontvoering. De verdachte is volgens justitie samen met zijn broer spil in een onderwereldoorlog die in Zwolle wordt uitgevochten. 

De officier van justitie is nogal rap van tong. Normaal gesproken is het al opletten geblazen als hij het woord neemt. Nu wordt het helemaal lastig om hem te volgen, want het geluid weerkaatst blikkerig tegen de muren van de rechtszaal. De advocaat van de verdachte grijpt al gauw in: "Ik hoor er helemaal niks van."

De voorzitter vraagt aan de officier of hij rustiger kan spreken. Het is warempel ineens beter te volgen. Ook het verhaal van de advocaat komt luid, edoch ietwat schel, binnen. Tenslotte mag de verdachte nog zijn zegje doen: hij vertrouwt de politie voor geen meter in het onderzoek. 

Vlot

Na deze zitting volgens nog twee vergelijkbare zaken, die op dezelfde manier worden afgehandeld. Alles verloopt soepel en vlot, misschien wel sneller dan een zaak waarbij iedereen in levende lijve in de rechtszaal is.

Verslaggevers van RTV Oost en het ANP complimenteren via Twitter de rechtbank voor haar inzet. Daarop komen er vele vragen van collegae-rechtbanken uit het hele land, hoe heeft Zwolle dat geflikt?

Wat ons betreft is het (voorlopig) voor herhaling vatbaar, zo blijft de openbaarheid van de rechtspraak in stand. Maar zodra de alles verlammende coronacrisis achter de rug is, schuiven we graag weer in eigen persoon aan in de rechtszaal. Dat is, ondanks de vaak hartverscheurende verhalen, toch wat fijner voor de oren. 

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Zwolle rechtspraak Corona Nieuws
Deel dit artikel: