Bekijk nu de documentaire 'Het geweten van een stad, Leendert Overduin in Enschede'

Documentairemakers Willy Berends en Cars Bijlstra doken voor de documentaire ‘Het geweten van een stad, Leendert Overduin in Enschede’ in de oorlogsgeschiedenis van Enschede en met name de rol die dominee Leendert Overduin (1900-1976) daarin had. Overduin redde tijdens de Tweede Wereldoorlog honderden Joden door ze te laten onderduiken. De docu is vanaf nu te zien op TV Oost en natuurlijk online.

In 2002 schreef Arnold Bekkenkamp een biografie over de dappere dominee. En nu is er een documentaire van Willy Berends en Cars Bijlstra. Deze wordt vandaag uitgezonden bij TV Oost en 's avonds verschijnt het op het YouTubekanaal van Concordia.

Berends liep ruim tien jaar met het idee rond voor de documentaire. "In 2008 hoorde ik het verhaal voor het eerst door het boek 'Enschede, de mensen, de stad'. Ik wist destijds helemaal niet veel over de oorlog, maar ben me erin gaan verdiepen. Door betrokkenen die ik sprak werd daarbij steeds de naam van Overduin genoemd."


Gevaar voor eigen leven

Overduin kwam eind jaren dertig naar Enschede. Hij regelde onderduikadressen toen in 1941 ongeveer honderd Enschedese Joden naar concentratiekamp Mauthausen werden gedeporteerd. Met gevaar voor eigen leven was hij jarenlang dagelijks bezig met het regelen van onderduikadressen. "Het is niet voor te stellen wat hij allemaal heeft gedaan", aldus Berends.

De Jodensterren spelen een prominente rol in de documentaire. De sterren werden in de oorlog gedrukt bij de Enschedese stoomweverij De Nijverheid. Het is een beladen stuk textiel. Een rol stof, geel van kleur, vol met Jodensterren. Dat ze in Enschede zijn gedrukt, werd pas in de jaren negentig van de vorige eeuw bekend. Eerder werd gedacht dat de gele sterren die Joden op hun kleding moesten dragen in Polen werden gefabriceerd.

Documentairemakers

Berends maakte de indrukwekkende documentaire samen met de jonge filmmaker Cars Bijlstra (22) uit Den Ham. Ook hij was niet op de hoogte van het werk van Overduin. "Toen Willy er mij over vertelde, kon ik mij niet voorstellen dat één zo'n man zoveel kon betekenen voor zo'n stad."

Hij was gelijk enthousiast over het idee van Berends om er samen een documentaire over te maken. "Veel leeftijdgenoten houden zich niet zo bezig met wat er 75 jaar geleden gebeurde. Ik ben er bang voor dat de herinnering verdwijnt. Daarom vind ik het zo mooi om deze docu te mogen maken."

Er zijn nog veel ooggetuigen die over hun ervaringen met Overduin kunnen vertellen. Maar vanwege de hoge leeftijd van de betrokkenen kon het maken van de film niet te lang op zich laten wachten. Enschedeër Erik Dijkstra zorgt voor de verbindende teksten.

‘Het geweten van een stad, Leendert Overduin in Enschede’ zie je om 13.05 uur op TV Oost en op het YouTube-kanaal van de maker.

Meer verhalen over oorlog en bevrijding vind je op onze vrijheidspagina. Wat er verder in Overijssel gebeurt vanwege 75 jaar vrijheid lees je op de pagina van Overijssel Viert Vrijheid. Veel activiteiten zijn helaas vanwege het coronavirus geschrapt.

Meer over dit onderwerp:
Regio Enschede 75 jaar vrijheid Nieuws
Deel dit artikel: