De Overijsselse Overlegrechter oordeelt snel en goedkoop, maar geniet nog weinig bekendheid

Een overhangende tak, blaffende honden en verkeerde spaken in een nieuw gekochte fiets: een burenruzie of een consumentenconflict kan snel ontstaan en loopt emotioneel gezien vaak hoog op. Wie een dergelijk conflict snel, goedkoop en wellicht ook op locatie, via bemiddeling van een rechter wil oplossen, kan een beroep doen op de Overijsselse Overlegrechter. Het proefproject van de gezamenlijke rechtbanken in Overijssel is precies een jaar gelden gestart. Het voorziet in een behoefte aan laagdrempelige rechtspraak.

Voorwaarde is wel dat ruziënde partijen het allebei goed vinden dat een conflict aan de reizende Overijsselse rechter wordt voorgelegd. De ervaringen met het project dat 1 juli vorig jaar van start ging, zijn positief. Overlegrechter Erik Koster is van mening dat de laagdrempelige vorm van rechtspraak belangrijk is.

Kosten advocaat besparen

"Het gaat om vrij eenvoudige zaken waarvan een advocaat al gauw zegt: 'daar ben ik te duur voor'. De kosten wegen niet tegen de baat op. Maar de mensen hebben wel een probleem dat ze opgelost willen hebben. Ik ben van mening dat ook die mensen een kans moeten krijgen om de zaak aan een rechter voor te leggen om een knoop door te hakken, want ik merk dat het vaak om problemen gaat waar mensen wakker van liggen", zegt Koster. 

De Overijsselse reizende rechter heeft inmiddels al aardig wat locatiebezoekjes achter de rug. Vandaag is hij met juridisch medewerker Elora Brand op bezoek in Kulturhus De Spil in Nieuwleusen. Hij probeert twee ruziënde buren weer op één lijn te krijgen over de vermeende geluid- en stankoverlast van een aantal honden. Beide partijen hebben achter gesloten deuren een lang gesprek met de overlegrechter en zijn door hem naar huis gestuurd om gezamenlijk nog eens goed na te denken over een mogelijke oplossing, dat ze vandaag met hem hebben besproken.

Serieuze oplossing, voor serieuze problemen

"Er komt uiteindelijk altijd een oplossing. Het liefst doordat partijen er onderling uitkomen, maar anders door een vonnis dat de overlegrechter uitspreekt", aldus Koster, die wel toegeeft dat kleine zaken net zoveel tijd en aandacht vragen van een rechter, dan grote juridische geschillen.

De vergelijking met het populaire televisieprogramma De Rijdende Rechter is snel gemaakt, maar in zijn ogen niet zo gelukkig. "Het nadeel van dat programma vind ik, dat daar geschillen aan bod komen die entertainment moeten opleveren. En dat wil ik met de Overijsselse Overlegrechter juist voorkomen. Mensen moeten gewoon in veiligheid hun zaak aan een rechter kunnen voorleggen. Het moet niet zo zijn dat ze voor amusement dienen om andere mensen te vermaken. Het zijn reële problemen en ik ben van mening dat iedereen in aanmerking moet komen voor een serieuze benadering van hun probleem door een rechter."

Overlegrechter onbekend fenomeen

Hoewel de resultaten van het afgelopen jaar bemoedigend zijn, valt het aantal aangemelde zaken nog wel wat tegen. Deels komt dat door de coronacrisis, maar ook door onbekendheid van de mogelijkheid bij het publiek. "Veel mensen zijn nog niet bekend met de mogelijkheid om een conflict aan de overlegrechter voor te leggen", zegt juridisch medewerker Elora Brand. "Wat dat betreft kunnen we nog wel wat reclame gebruiken."

"In totaal zijn er in het afgelopen jaar zo'n 45 zaken aangemeld. Daarvan hebben we ongeveer een derde behandeld. Dat komt doordat een aantal zaken niet geschikt is voor de overlegrechter, maar vooral ook omdat de wederpartij niet altijd wil meewerken", aldus Brand. "Geschillen kunnen eenzijdig aangedragen worden. Als de wederpartij niet komt opdagen, is er geen overleg mogelijk en dan is de gang naar de overlegrechter niet de juiste. In dat geval kan de wederpartij alleen via een civiele procedure z'n recht halen en daaraan zijn vanwege het opmaken van een dagvaarding en de nodige processtukken voor de indiener weer hogere kosten verbonden. Een reguliere civiele procedure duurt ook veel langer."

Laagdrempelige rechtspraak

Rechter Erik Koster hoopt dat de laagdrempelige vorm van rechtspraak van de overlegrechter straks na de evaluatie van het proefproject, eind dit jaar, beklijft. "Er lopen landelijk nog een aantal van dit soort projecten. We zullen de ervaringen bundelen om te kijken of deze vorm van rechtspraak een permanente status kan krijgen binnen de huidige rechtspraak." 

"Eigenlijk bestaat het ook al wel een beetje", zegt Elora Brand. "Er staat in ons wetboek een artikel die een procedure mogelijk maakt dat twee partijen samen naar de kantonrechter stappen om hun probleem, zonder schriftelijke stukken, voor te leggen aan een rechter. Een relatief snelle en goedkope manier om een juridische oplossing te vragen. Het is goed dat we aan die mogelijkheid, mede door dit proefproject, meer bekendheid kunnen geven."

Via www.rechtbankoverijssel.nl kunnen mensen meer informatie over de Overijsselse Overlegrechter vinden en een zaak indienen. Daarna doen de medewerkers van het project er alles aan om binnen vier weken een zitting te organiseren. Processtukken zijn niet nodig, mensen kunnen hun verhaal ter plekke toelichten. 



Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Ondernemend Overijssel Overlegrechter Nieuws
Deel dit artikel: