Nieuws

Digitale oplichting: tijdens corona is het extra opletten geblazen

Criminelen hebben in coronatijd hun werkterrein verlegd naar de digitale snelweg
Criminelen hebben in coronatijd hun werkterrein verlegd naar de digitale snelweg © ISTOCK
Cybercrime was al de snelst groeiende vorm van misdaad in Overijssel, maar in coronatijd is deze vorm van fraude nog eens verder explosief toegenomen. Het blijft daarom gedurende dit tijdperk voor zowel bedrijven als particulieren extra opletten geblazen. Dat blijkt uit onderzoek door een groep studenten journalistiek van de Hogeschool Windesheim in Zwolle, dat op verzoek van RTV Oost dook in de schimmige wereld van digitale fraude. Variërend van het fenomeen van gijzelsoftware waarmee complete ondernemingen worden lamgelegd tot een moeder die een appje ontving van nota bene haar overleden zoon.
Er zijn twee belangrijke oorzaken waarom internetfraudeurs uitgerekend corona misbruiken om toe te kunnen slaan. Zo hadden veel mensen vanwege allerlei coronamaatregelen met name dit voorjaar aanzienlijk minder persoonlijk contact dan anders met elkaar. Daardoor was het gebruikelijker om veel via chats met elkaar te communiceren. Cybercriminelen speelden daar handig op in, onder meer via WhatsApp-fraude.
Daar komt bij dat veel mensen vanuit huis werken, wat het voor inbrekers extra lastig maakt om hun slag te kunnen slaan. Waarop zij hun werkterrein verlegden naar de digitale snelweg.
Tekst gaat verder onder kader

CYBERCRIME
Cybercrime is verreweg de snelst groeiende vorm van misdaad in Overijssel. Met name gedurende het huidige coronatijdperk vliegen de cijfers nóg verder de lucht in. In samenwerking met RTV Oost dook een groep studenten journalistiek van de Hogeschool Windesheim in Zwolle in het fenomeen internetoplichting.
Lees HIER voor de achtergronden van de diverse vormen van cyberfraude.

Vriend-in-nood
Een van de meest voorkomende vormen van cybercrime is de 'vriend-in-nood-fraude'. Daarbij ontvangt het slachtoffer een appje van een bekende die in de problemen zou zitten en vraagt om met spoed geld over te maken. Vervolgens wordt op slinkse wijze geld afhandig gemaakt.
Intussen trappen door alle publicitaire aandacht voor de 'vriend-in-nood-fraude' steeds minder mensen in deze truc. Neemt niet weg dat fraudeurs nog steeds op deze wijze toe weten te slaan. "We krijgen hier nog steeds dagelijks meldingen binnen", aldus Sven Strijbosch, woordvoerder van de politie Oost-Nederland.

Totaalaantal

Als het gaat om het totaalaantal gevallen van cybercrime was er voor de provincie Overijssel in januari dit jaar nog sprake van 26 geregistreerde misdrijven. In februari, maart en april steeg dit naar respectievelijk 52, 34 en 44, waarna het in mei ineens 122 keer raak was. Dat waren de hoogtijdagen van de 'vriend-in-nood-fraude'. Het totaalaantal incidenten daalde in juni en juli terug naar 44 en 29, tegenover 9 en 21 vorig jaar.

Topje van de ijsberg

Overigens ligt het aantal aangiften een stuk hoger, maar woordvoerder Strijbosch legt uit dat er over één misdrijf soms meerdere aangiften binnen kunnen komen.
De aantallen vormen overigens slechts het topje van de ijsberg omdat veel gedupeerden geen melding maken, zo blijkt ook uit de verhalen die de Windesheim-studenten optekenden.

Nieuwe vorm van fraude

Na de 'vriend-in-nood-fraude' is er volgens de zegsman de laatste tijd sprake van een nieuwe vorm van fraude. Daarbij doen de daders zich voor als iemand van de bank om zo te proberen belangrijke gegevens los te peuteren (spoofing, red.). Daarbij lukt het de fraudeurs soms zelfs om het telefoonnummer van de bank op het scherm van het mobieltje in beeld te brengen, om zo maar het vertrouwen van de slachtoffers te wekken.

"En als deze methode straks niet meer doeltreffend is, zullen ze wel weer wat nieuws bedenken. Waar wij dan als politie weer op inspelen", aldus woordvoerder Strijbosch.

Belgische bende

De politie maakte overigens gisteren bekend dat in een onderzoek naar cybercriminaliteit de Belgische politie op vijftigduizend mailadressen en wachtwoorden van Nederlanders is gestuit. Waarschijnlijk hebben deze mensen online gewinkeld en zijn de persoonlijke gegevens vervolgens in handen van de internetcriminelen gevallen.
Het speciale cybercrimeteam van de politie Oost-Nederland heeft daarop vandaag al deze betrokkenen hierover per e-mail geïnformeerd en het dringende advies gegeven hun wachtwoorden aan te passen.
Speciaal cyberteam
De oprukkende internetcriminaliteit was voor de politie Oost-Nederland vorig jaar al aanleiding een speciaal cyberteam te lanceren. Met succes, want het team wist de nodige zaken op te lossen. Met als gevolg dat cijfers rond digitale criminaliteit verder door stijgen.
Begin dit jaar maakte de politie al in de jaarcijfers bekend dat er voor het eerst sinds jaren weer sprake was van een stijging van het aantal misdrijven in Oost-Nederland. Een prominent deel van die toename komt op het conto van de internetfraude. Het aantal gevallen van cybercrime steeg namelijk met maar liefst 28 procent.

Trieste primeur

Intussen is er deze zomer sprake van een trieste primeur. Vormden woninginbraken van oudsher de meest voorkomende vorm van misdaad, deze zomer is er sprake van een kentering: het aantal meldingen van cybercrime is dit jaar namelijk het aantal meldingen van woninginbraken gepasseerd, zo berichtte RTV Oost onlangs.

Eigen achtertuin

RTV Oost maakte eerder dit jaar een overzicht van de misdaad per gemeente. Klik hier voor een overzicht van de criminaliteit in je eigen achtertuin.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.