Langverwacht onderzoek Ruinerwold-verdachten nog niet klaar voor zitting

De onderzoeksrapporten van het Pieter Baan Centrum (PBC) over verdachten Gerrit Jan van D. en Josef B. in de zaak rond het boerderijgezin in Ruinerwold zijn niet op tijd klaar voor de zitting morgen. De rechtbank in Assen had erop gerekend dat morgen meer duidelijk zou zijn over de psychische toestand van de twee. Ook zou duidelijk moeten worden of de vader wel of niet door de politie kan worden verhoord.

Tijdens de vorige zitting in juli sprak de rechtbank de verwachting uit dat de PBC-rapporten morgen, tijdens de vierde openbare zitting sinds de aanhouding van de twee, klaar zouden zijn. De onderzoeken zijn wel afgerond, maar de conclusies hebben de rechters, het Openbaar Ministerie (OM) en de advocaten nog niet ontvangen.

Over hoe het kan dat dit langer duurt dan verwacht wil het Openbaar Ministerie, die opdrachtgever is van de onderzoeken, voorafgaand aan de zitting niks kwijt. "In de rechtszaal zal officier van justitie Gerard Veenstra daarop terugkomen", zegt een woordvoerder.

Jarenlange vrijheidsberoving

Zelfbenoemd aartsvader Van D. (68) en zijn Oostenrijkse klusjesman Josef B. (59) worden verdacht van onder meer vrijheidsberoving van de negen kinderen van Van D., die al jarenlang zijn eigen geloof predikte. Aanvankelijk gebeurde dat volgens het Openbaar Ministerie in hun voormalige woonplaatsen Zwartsluis, Hasselt, Staphorst en Meppel. De drie oudste kinderen ontvluchtten uiteindelijk het gezin.

Tot oktober vorig jaar woonde Van D. met zijn jongste zes kinderen zo'n tien jaar lang in een afgelegen boerderij aan de Buitenhuizerweg in Ruinerwold. Josef B. deed onder meer boodschappen en andere klussen. Het gezin kreeg inkomsten uit de verkoop van meubels die B. met nog een paar andere Oostenrijkers maakte. Van D. wordt ook verdacht van gijzeling en mishandeling van één van hen, mishandeling van zijn kinderen en seksueel misbruik van twee van hen.

Wel of niet verhoren?
Omdat Van D. een paar jaar terug zijn spraak is kwijtgeraakt als gevolg van een hersenbloeding, willen het Openbaar Ministerie en de rechtbank dat deskundigen van het Pieter Baan Centrum eerst onderzoeken of hij wel verhoord kan worden door de politie. Volgens zijn advocaat Robert Snorn is er wel communicatie mogelijk, maar kan Van D. alleen reageren op gesloten vragen.

Op de vorige zitting werd duidelijk dat Van D., die afhankelijk is van een rolstoel, niet naar het PBC in Almere kon vanwege 'gebouwelijke beperkingen'. Normaal gesproken wordt een verdachte daar zeven weken lang geobserveerd. "Nu zijn de onderzoekers meerdere keren bij mijn cliënt in het gevangenisziekenhuis in Scheveningen geweest", zegt zijn advocaat Robert Snorn.

Van D. ook naar Almere gebracht
Maar Van D. is de afgelopen periode toch ook twee keer een dag naar het Pieter Baan Centrum gebracht voor onderzoek. Snorn: "Kennelijk is op een bepaald moment besloten dat dat wel mogelijk was." Wat hem betreft hoeft de rechtbank het PBC-rapport over Van D. niet af te wachten. "Het lijkt mij goed dat de rechters hem zelf bezoeken om een oordeel te vormen over of hij wel of niet verhoord kan worden."

De Ruinerwold-vader is inmiddels overgeplaatst naar een gewone gevangenis. Hij zit nu in het detentiecentrum Schiphol. "Het is medisch gezien niet langer noodzakelijk dat hij in het gevangenisziekenhuis verblijft, heb ik te horen gekregen", zegt Snorn.

'Kamer niet uit geweest'
Josef B. heeft wel zeven weken in het Pieter Baan Centrum gezeten, maar heeft niet meegewerkt aan het onderzoek. Normaal gesproken wordt het gedrag van verdachten dan wel geobserveerd. "Maar dat wordt ook erg lastig als je je kamer niet uitkomt", reageert B.'s advocaat Yehudi Moszkowicz. De Oostenrijker heeft volgens hem alleen maar op zijn kamer gezeten.

B. is boos op justitie en spreekt elke keer als hij voor de rechter verschijnt van een 'moderne inquisitie'. Hij vindt dat vader Van D., zijn kinderen en hij als aanhanger van Van D.'s religie het recht hebben om hun eigen geloof te belijden. Ook ontkent hij dat er strafbare dingen zijn gepleegd. Volgens Moszkowicz is de kans groot dat B. morgen wordt vrijgelaten. Waarom wil hij voorafgaand aan de zitting niet kwijt.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Ruinerwold Zwartsluis Hasselt Nieuws
Deel dit artikel: